Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamelerine İlişkin Kılavuzlar Yayımlanmıştır

Özet

 

Hatırlanacağı üzere, 27.07.2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi Genel Tebliği (Sıra No: 1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 6) ile SGK Prim Bildirgesinin birleştirilmesine ilişkin uygulamanın başlangıç tarihi (Amasya, Bartın ve Çankırı illeri hariç olmak üzere) 1 Ocak 2020 tarihi olarak belirlenmiştir. 2020/ocak ayından itibaren e-Bildirge üzerinden aylık prim ve hizmet belgesi alınmayacaktır.

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 13.1.2020 tarihli 122 Nolu Vergi Usul Kanunu Sirküleriyle 1003A ve 1003B kodlu iki farklı Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (MUHPB) uygulamasına geçilmiştir:

 

1. Ücret ödemelerini ayrıca bildirmek imkândan faydalanmayı tercih eden mükellefler/işverenler ücret ödemelerine ilişkin vergi kesintilerini ve sigortalının sigorta primleri ve kazançları toplamı, meslek adları ve kodları ve prim ödeme gün sayılarını 1003B kodlu Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile beyan edebileceklerdir. Bunun için yetkili vergi dairesine Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesinin Elektronik Ortamda Gönderilmesine İlişkin Talep Formu ile müracaat ederek mevcut e-beyanname giriş şifresinden ayrı olarak kullanıcı kodu, parola ve şifre almaları gerekmektedir.

 

2. Bu şekilde ayrı bir kullanıcı kodu, parola ve şifre alan mükellefler/işverenler, ücret vergi kesintileri haricindeki diğer vergi kesintilerini (kira, kar payı, serbest meslek vb. ödemeleri) ise öteden beri kullanmakta oldukları kodu, parola ve şifreleri ile 1003A Beyanname kodlu Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile beyan etmeye devam edeceklerdir. 1003B kodlu Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile beyan uygulamasından yararlanmak tamamıyla isteğe bağlı olup, 1003B Beyanname kodlu Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi için ayrı bir kullanıcı kodu, parola ve şifre almayan mükellefler, ücretler dahil tüm kesintilerini 1003A beyanname kodlu Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile beyan edeceklerdir.

 

Gelir İdaresi Başkanlığı 1003A ve 1003B Beyannameleri için düzenleme kılavuzları ve sıkça sorulan sorular çalışması yayınlamıştır.

 

Kılavuzların içeriğinden dikkat çekmek istediğimiz hususlar aşağıda özetlenmiş olmakla birlikte kılavuzların ve sıkça sorulan sorular çalışmasının kullanıcılar tarafından dikkatli bir şekilde incelenmesini önermekteyiz.

 

 

 

 

 

1) 1003A MUHPB Düzenleme Kılavuzundaki Öne Çıkan Hususlar

 

1003A MUHPB Düzenleme Kılavuzunda (bundan sonra sadece “Kılavuz” olarak anılacaktır) yer verilen açıklamalar ücretlere ilişkin olanlarda dahil tüm kesintilerin 1003A MUHPB Beyannamesi ile beyan edileceği esas alınarak yapılmış olduğundan, isteğe bağlı olarak sadece ücret vergi kesintileri için ayrıca verilebilecek olan 1003B MUHPB Beyannamesine ilişkin açıklamaları da kapsar niteliktedir.

 

1.1.Beyannamenin Verileceği Vergi Dairesi

 

Kurumlar, Beyannameyi kanuni merkezi/işyerinin bulunduğu yer vergi dairesine vereceklerdir.  Ancak kurumun birden fazla vergi dairesinde gelir vergisi stopajı mükellefiyeti bulunuyor ise, beyannamelerin nereye verileceği, vergi kesintisine tabi ödemelerin nereden yapıldığına bakılarak belirlenecektir. 

 

Örnek 1: Ankara’da merkezi, Çubuk ilçesinde şubesi bulunan Bay (H) turşuculuk faaliyeti ile iştigal etmektedir. Bay (H) merkezde ve Çubuk ilçesinde bulunan şubesinde çalıştırmış olduğu işçilere ilişkin ücret ödemelerini merkezden yapmakta, Çubuk ilçesindeki şubesinin kira ödemesi ise Çubuk’ta bulunan şubesi tarafından gerçekleştirmektedir. Bu durumda Bay (H) ücret vergi kesintilerine ilişkin MUHPB’ni Ankara’da merkezinin bağlı bulunduğu vergi dairesine, Çubuk ilçesindeki şubesi için yapmış olduğu kira ödemelerine ilişkin kesintileri ihtiva eden MUHPB’ni ise Çubuk Vergi Dairesine vermek zorundadır.

 

1.2.Vergilendirme Dönemi ve Beyan

 

İşçi çalıştıran mükellefler için MUHPB’nin aylık olarak verilmesi zorunludur. Ancak 1-10 işçi çalıştıran mükellefler beyannamelerini aylık olarak vermekle birlikte, vergiye ilişkin kesintilerini üç ayda bir beyan edebileceklerdir.

 

Şöyle ki: Her ay verdikleri beyanname ile hem vergi kesintilerini hem de prim ve hizmet bilgilerini beyan edebilirler. Bu mümkündür. Ancak her ay beyanname verdikleri halde, beyannamenin vergi kesintilerine ilişkin bölümünü mart, haziran, eylül ve aralık vergilendirme dönemlerinde olmak üzere üç aylık olarak beyan edebilirler. Ancak bu mükellefler Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesinin prim ve hizmete ilişkin bölümünü her ay beyan etmek zorundadır.

 

İşçi çalıştırmayan Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi mükellefleri 3 ayda bir beyanname vermeye devam edebilecektir.

 

1.3.Beyannamenin Düzenlenmesi

 

a) Beyannamenin DÖNEM TİPİ; İşçi çalıştıranlar için dönem tipi aylık seçilmek zorundadır. Üç aylık dönem tipi seçilmesi durumunda SGK Bilgileri kulakçığı doldurulamaz. Gelir Vergisi Stopajı mükellefiyeti üç aylık iken işçi çalıştırılmaya başlanması durumunda, çalışanların aylık prim ve hizmet bilgilerinin bildirilebilmesi için mükellefiyetin aylığa çevrilmesi gerekmektedir. İşçi çalıştırmayanlar mükellefiyetlerini üç aylık vergilendirme dönemi seçerek tesis ettirebilirler.

 

b) SGK Bildirimleri: 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında çalışan sigortalılara ait hizmet ve prim bilgilerinin gösterileceği bölümdür.

 

b.1. Hizmet döneminin 2019/Aralık ve öncesi dönemlere ait olması halinde e-Bildirge v.2 üzerinden bildirim yapılacak ancak hizmet döneminin 2020/Ocak ve sonrası olması halinde Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesinde kullanılacaktır. Ayrıca, hizmet dönemi/yılı ile tahakkuk döneminin farklı olduğu durumlarda hizmet dönemine göre belge/beyanname verilecektir.

 

Örnek: Ayın 01 ila 30’u arasında ücret alan sigortalılara ilişkin 12/11/2020 tarihinde imzalanan ve 2019 Ocak ila Aralık aylarına ait toplu iş sözleşmesi için tahakkuk dönemi 2020/Kasım, hizmet dönemleri 2019 Ocak ila Aralık ayları olacaktır. Hizmet dönemleri 2019/Ocak ila Aralık olması nedeniyle e-Bildirge v.2 kullanılacaktır.

 

b.2. Düzeltme Beyannameleri:

 

b.2.1. Vergi Kesintilerine İlişkin Düzeltmeler

 

MUHPB’nin vergi kesintilerine ilişkin bölümlerinde hesap hatası, eksik bildirim, T.C. kimlik no hatası vb. hatalar olması durumunda, düzeltme beyannameleri aynı dönem için daha önce verilen beyannameler dikkate alınmaksızın, beyan edilmek istenen tüm bilgiler olması gereken son durumu gösterecek şekilde düzenlenmelidir.

 

Verilen düzeltme beyannamesi vergi kesintileri açısından eski beyannameyi hükümsüz hale getirir ancak tahakkukların tümü geçerlidir.

 

Yapılan düzeltme matrah artırıcı yönde ise, sistem tarafından düzeltme beyannamesinde belirtilen matrah ile önceki beyannamedeki fark kadar tahakkuk düzenlenir. Hem ilk beyannamenin tahakkuku, hem de ikinci beyannamenin tahakkuku geçerlidir.

 

Yapılan düzeltme matrah ve/veya vergiyi azaltıcı yönde ise düzeltme beyannamesinin tahakkuku sistem tarafından sıfır olarak düzenlenir. Yapılan düzeltmenin mükellef tarafından haklı bir nedene veya bir hataya dayandığının belgelendirilmesi ya da mükellef tarafından yapılan yazılı açıklamanın vergi dairesi müdürünce yeterli görülmesi halinde, tahakkuk vergi dairesince düzeltilebilmektedir. Açıklamanın yeterli görülmediği durumlarda bu düzeltme beyannameleri incelemeye sevk edilmektir.

 

Düzeltme işleminin sadece vergi kesintilerine ilişkin olması, prim ve hizmet bilgilerinde düzeltme yapılmasını gerektiren bir durum olmaması halinde, SGK Bildirimleri kulakçığında “Bu döneme ilişkin önceki beyannamemde / beyannamelerimde beyan ettiğim sigortalı çalışan bilgilerinin, aşağıdaki tabloda yapmış olduğum değişiklik ve eklemeler dışında aynı olduğunu beyan ederim.” kutucuğunun işaretlenmesi yeterlidir. Sigortalı bilgilerinin tekrar beyan edilmesine gerek yoktur.

 

b.2.2. SGK Bildirimlerine İlişkin Düzeltmeler

 

SGK bildirimleri bölümünde hata olması durumunda, düzeltme beyannamesi gönderilmek istenildiğinde “Sigortalı Çalışan Bilgileri” tablosuna sadece iptal edilmek, değiştirilmek veya eklenmek istenilen bilgiler girilmelidir. Daha önce beyan edilmiş ve düzeltme beyannamesinde de yine aynı şekilde kalması istenilen bilgilerin “Sigortalı Çalışan Bilgileri” tablosuna tekrar yazılmasına gerek yoktur. Bu bilgiler için tablo üzerinde yer alan “Bu döneme ilişkin önceki beyannamemde / beyannamelerimde beyan ettiğim sigortalı çalışan bilgilerinin, aşağıdaki tabloda yapmış olduğum değişiklik ve eklemeler dışında aynı olduğunu beyan ederim.” kutucuğunun işaretlenmesi yeterlidir.

 

Düzeltme işleminin sadece prim ve hizmet bilgilerine ilişkin olması, vergi kesintilerine ilişkin düzeltme yapılmasını gerektiren bir durum olmaması halinde vergi kesintilerinin önceki beyannamede beyan edildiği şekliyle düzeltme beyannamesinde de yer alması gerekmektedir.

 

Kanuni süresi içerisinde istenilen sayıda düzeltme beyannamesi verilebilir. Kanuni süresi içindeki düzeltme beyannameleri için damga vergisi tahakkuk etmez.

 

Düzeltme beyannamelerinde, prim ve hizmet bilgilerine ilişkin tüm tahakkukların hatasız olması gerekmektedir. Herhangi bir hata içermesi durumunda düzeltme beyannameleri onaylanamaz. Bu nedenle hatalı satır bulunması durumunda hatanın giderilmesi veya bu satırların beyannameden çıkarılarak yeniden sisteme gönderilmesi gerekmektedir.

 

b.3. Tahakkukların Onaylanması

 

Beyanname e-beyanname sisteme tek onay ile gönderilecektir. Sisteme gönderilip onaylanmasından sonra vergi tahakkuku için bir adet ve SGK bildirimleri için de en az bir adet olmak üzere tahakkuklar oluşur.

 

Hatalı tahakkukların bulunması durumunda mükellef tarafından istenilirse hatalar düzeltilerek beyanname yeniden sisteme gönderilip tekrar kontrollerden geçirilir. Bu durum tercih edilmezse, hatalılar göz ardı edilerek hatasız bilgilerin onaylanması istenebilir. Bu durumda hatalı kayıtları düzeltmek için düzeltme beyannamesi verilmesi gerekmektedir.

 

b.4. Kanuni Süresinden Sonra Verilen Beyannameler

 

Kanuni süresinden sonra ilk defa veya düzeltme amacıyla verilecek Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi de elektronik ortamda verilecektir. Beyannamenin vergi kesintileri ile ilgili bölümü açısından kanuni süresinden sonra verilecek beyannameler için tahakkuk fişi ve duruma göre ihbarname oluşturulur.

 

5510 sayılı Kanuna göre sigortalıların prime esas kazanç ve hizmet bilgilerine ilişkin kanuni süresinden sonra beyanname veriliyorsa, bu beyannameler Sosyal Güvenlik Kurumunca Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 103.maddesine göre incelenerek uygun görülmesi halinde kabul edileceğinden, tahakkuk ve hizmet fişi işverenin beyannamesi onaylaması ile birlikte düzenlenmez. Bu durumda işleme alındığına dair ekranda “KSS İşleme Alındı” şeklinde mesaj verilecektir.

 

Sosyal Güvenlik Kurumunca gerekli incelemelerin ünite tarafından yapılarak beyannamenin tahakkuk ve hizmete ilişkin kısmının işleme alınması yönünde onayını müteakip yine aynı ekrandan tahakkuk ve hizmet dökümü alınabilecektir.

 

Diğer taraftan, beyannamenin prime esas kazanç ve hizmet bilgilerine ilişkin kısmının Sosyal Güvenlik Kurumunca denetime gönderilmesi durumunda prim tahakkukları oluşacak ve görüntülenebilecek, ancak hizmete ilişkin bölüm denetim sonucuna göre görüntülenebilecektir.

 

İşlemin hangi aşamada olduğu da aynı ekrandan takip edilecek ve kanuni süresinden sonra verilen düzeltme beyannameleri damga vergisine tabi tutulacaktır.

 

b.5. Tahakkukların Ödenmesi:

 

Beyanname verildikten sonra oluşan tahakkukların ödemesi, tabi olduğu kanunlara göre belirlenmektedir. Damga vergisi ve gelir vergisi stopajı yönünden oluşan tahakkuk fişi, vergi kanunlarına göre belirlenen vadede (ayın en geç 26. günü) ve Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen ödeme kanalları aracılığıyla yapılabilir. Vergi ödemesi yapılabilecek bankaların güncel listesi www.gib.gov.tr  adresinde “Yararlı Bilgiler” bölümünde yer almaktadır.

 

Prim ve hizmete ilişkin tahakkuklar için ilgili kanunlarda belirtilen vadede (ayın en geç son günü) Sosyal Güvenlik Kurumunun belirlediği ödeme kanalları aracılığıyla ödeme yapılabilir.

 

2) 1003B MUHPB Düzenleme Kılavuzundaki Öne Çıkan Hususlar

 

2.1. Sadece Ücretler İçin 1003B Beyannamesi

 

Beyannamelerini kendi şifreleri ile gönderebilen mükellefler/işverenler, diledikleri takdirde, ikinci bir şifre alarak sadece ücret ödemeleri üzerinden yapılan vergi kesintilerini matrahlarıyla birlikte 5510 sayılı Kanuna göre sigortalıların sigorta primleri ve kazançları toplamı, meslek adları ve kodları ile prim ödeme gün sayılarını “1003B” kodlu “Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile elektronik ortamda gönderebileceklerdir.

 

Ücret ödemeleri üzerinden yapılan vergi kesintilerini 1003B beyannamesi ile beyan etmeyi tercih eden mükellefler/işverenler, ücret ödemeleri dışındaki kira ödemesi kesintisi, serbest meslek ödemesi kesintisi vb. kesintileri 1003A kodlu Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile beyan etmeye devam edeceklerdir.

 

2.2. İkinci Şifrenin Alımı ve Şubeler

 

Beyannamelerini göndermek üzere kendi adlarına e-beyanname kullanıcı kodu, parola ve şifresi almış olan mükelleflerden ücret bilgilerini ayrı bir beyanname ile göndermek isteyenler, 13/01/2020 tarih ve VUK-122/2020-1 sayılı Vergi Usul Kanunu Sirküleri ekinde yer alan “Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesinin Elektronik Ortamda Gönderilmesine İlişkin Talep Formu” (Ek-1) ile bağlı oldukları vergi dairesine müracaat ederek mevcut e-beyanname şifresinden ayrı olarak “MUHSGK Özel Yetki” grubundan kullanıcı kodu, parola ve şifre alabileceklerdir.

 

Beyannamelerini kendileri gönderebilecek mükelleflerin ücrete ilişkin 1003B kodlu beyannameyi verebilmeleri için “0003 Gelir Stopaj” mükellefiyetinin yanı sıra, “0095 Ücretlere İlişkin Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi” mükellefiyetinin de tesis edilmesi gerekmektedir.

 

Mükellefiyetli şubelerin her biri için “MUHSGK Özel Yetki” grubundan kullanıcı kodu, parola ve şifre alabileceklerdir.

 

Ücrete ilişkin bilgilerini ayrı bir beyanname ile beyan etmek isteyen ve birden fazla mükellefiyetli şubesi olan ve beyannamelerini kendileri gönderebilecek mükellefler/işverenler, 1003B kodlu Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesini göndermek için bir adet veya her bir mükellefiyetli şube için ayrı ayrı “MUHSGK Özel Yetki” grubundan kullanıcı kodu, parola ve şifre talep edebilirler.

 

“MUHSGK Özel Yetki” hangi şube için alınmışsa, sadece o şube için çalışanlara ilişkin vergi kesintileriyle sigortalıların sigorta primleri ve kazançları toplamı, meslek adları ve kodları ile prim ödeme gün sayıları 1003B kodlu Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile beyan edilecek, o şube için verilen 1003A kodlu Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesine bu bilgiler eklenmeyecektir. “MUHSGK Özel Yetki” alınmayan şubeler için vergi kesintileriyle sigortalıların sigorta primleri ve kazançları toplamı, meslek adları ve kodları ile prim ödeme gün sayıları 1003A kodlu Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile beyan edilmeye devam edecektir.

 

 

3) MUPHB İçin Üç Aylık Dönemden Aylık Döneme Geçiş Değişikliği Bildirimi (!)

 

Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesinde en az bir işçi çalıştıran mükellefler aylık mükellefiyete geçmek zorundadır. İşçi çalıştırmıyorlarsa üç aylık mükellefiyete devam edebilirler. Aylık mükellefiyet dönmek için bağlı oldukları vergi dairesine bizzat başvurabilecekleri gibi, İnteraktif Vergi Dairesi aracılığıyla da bu taleplerini vergi dairelerine iletebilirler.

 

İnteraktif Vergi Dairesi aracılığıyla yapılacak taleplerde “İşlem Başlat/Mükellefiyet İşlemleri/Muhtasar Beyanname Verme Dönem Değişikliği Bildirimi” menüsündeki adımların takip edilerek üç aylık mükellefiyetten aylık mükellefiyete geçilmesi mümkündür.

 

Bu Sirkülerimize ilişkin görüş, öneri ve sorularınızı oner@onerymm.com.tr‘ye iletebilirsiniz.

 

Saygılarımızla.

 

ÖNER BAĞIMSIZ DENETİM VE YMM A.Ş.

www.onerymm.com.tr

24.1.2020


Sirküleri İndirmek İçin Tıklayınız. Bu sayfa 788 kez okunmuştur.