7186 Sayılı Kanunla Yapılan Vergi, Finansal Yeniden Yapılandırma, Varlık Barışı ve Sosyal Güvenlik Düzenlemeleri

Özet

 

19 Temmuz 2019 tarihli mükerrer Resmi Gazetede yayımlanmış bulunan 7186 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunda aşağıdaki vergi, varlık barışı ve sosyal güvenlik düzenlemeleri yapılmıştır;

  • Varlık barışı uygulaması tekrar getirilmektedir,
  • Finansal Yeniden Yapılandırma uygulaması getirilmektedir ve bazı vergi istisnaları sağlanmaktadır
  • Finans kuruluşlarının tahsil imkanı kalmaması nedeniyle kayıttan düşülen kredilerinin/alacaklarının değersiz alacak sayılması yönünde düzenleme yapılmaktadır,
  • Elektrik motorlu otomotiv üretilmesi/tercih edilmesinin vergisel yönden desteklenmesi yönünde düzenleme yapılmaktadır,
  • Yurt dışı çıkış harcı artırılmaktadır.
  • Faktoring şirketleri tarafından ayırılan özel karşılık tutarının gider olarak dikkate alınabilmesi yönünde düzenleme yapılmaktadır,
  • Şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunanlara yönelik hasılat esaslı vergileme esası getirilmektedir,
  • Yurt dışında bulunan Türk vatandaşlarının yurt dışında geçen sürelerinin sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilmesi hakkında değişiklikler yapılmıştır,
  • Bir soruşturma kapsamında bulunan veya el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilen kara ulaşım araçlarının ÖTV’sinin bir kısmı ödenmek suretiyle kamuya geçirilmesi önlenebilmesi yönünde düzenleme yapılmaktadır.

Yukarıdaki düzenlemelere özetle aşağıda yer vermekteyiz.

 

1) Varlık Barışı Uygulaması Tekrar Getirilmektedir

 

Bu Kanunun 2.maddesiyle, Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen geçici 90.maddeyle yeni bir Varlık Barışı düzenlemesi getirilmektedir.

 

Düzenlemeye göre;

 

1.Yurt dışında bulunan varlıklar yönünden;

  • Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını, 31.12.2019 tarihine kadar Türkiye’deki banka veya aracı kuruma bildiren gerçek ve tüzel kişiler, söz konusu varlıkları serbestçe tasarruf edebileceklerdir.
  •  
  • Banka ve aracı kurumlar, kendilerine bildirilen yurtdışındaki varlıklara ilişkin olarak %1 oranında hesapladıkları vergiyi, bildirimi izleyen ayın on beşinci günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla bir beyanname ile bağlı bulunduğu vergi dairesine beyan edecekler ve aynı sürede ödeyeceklerdir.
  •  
  • 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca defter tutan mükellefler, Türkiye’ye getirilen varlıklarını, dönem kazancının tespitinde dikkate almaksızın işletmelerine dâhil edebilecekleri gibi aynı varlıkları vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate almaksızın işletmelerinden çekebileceklerdir.

2.Yurt içinde bulunan varlıklar yönünden;

  • Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazlar, 31.12.2019 tarihine kadar vergi dairelerine beyan edilebilecektir ve bu varlıklar, 31.12.2019 tarihine kadar, dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaksızın kanuni defterlere kaydedilebilecektir.
  •  
  • Bu varlıklar vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebilecektir.
  •  
  • Vergi daireleri varlıkların değeri üzerinden %1 oranında vergi tarh edecek ve bu vergi, mükelleflerce tarhiyatın yapıldığı ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenecektir.

3. Bu madde kapsamında bildirilen veya beyan edilen varlıklar nedeniyle hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaz. Ancak vergi incelemesinden muafiyet için, tarh edilen vergilerin vadesinde ödenmesi ve yurt dışında bulunan varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren üç ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi şarttır.

 

Bu düzenleme 19 Temmuz 2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

 

2) Finansal Yeniden Yapılandırma Uygulaması Getirilmektedir ve Bazı Vergi İstisnaları Sağlanmaktadır

 

Bu Kanunun 17.maddesiyle, 5411 sayılı Bankacılık Kanununa eklenen geçici 32.madde ile finansal yeniden yapılandırma düzenlemesi getirilmektedir.

 

Bu madde kapsamında finansal yeniden yapılandırmalarda; kredilerin vadelerini uzatmak, kredileri yenilemek, ilave kredi vermek, anapara, faiz, temerrüt faizi, gecikme cezaları ve kâr payları ile kredi ilişkisinden doğan diğer her türlü alacağı indirmek veya bunlardan kısmen veya tamamen vazgeçmek, teminat azaltmak, anapara, faiz veya kâr payı alacaklarını; kısmen veya tamamen iştirake çevirmek, özel amaçlı şirketler ile 6362 sayılı Kanuna göre kurulan yatırım fonlarına aynî, nakdî  ya da tahsil şartına bağlı bir bedel karşılığı devir veya temlik etmek, borçlu ya da üçüncü kişilere ait aynî değerler karşılığında kısmen veya tamamen tasfiye etmek, satmak, bilanço dışına çıkarmak, diğer alacaklı kuruluşlar ve alacaklılarla birlikte hareket ederek protokoller yapmak gibi gerekli görülen tedbirler alınır. Finansal kiralama sözleşmelerine konu mallar için 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 307.maddesi hükümleri kıyasen uygulanacaktır.

Buna göre, Türkiye’de faaliyette bulunan bankalar, finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri ve finansman şirketleri ile bu maddede tanımlanan diğer finansal kuruluşlarla kredi ilişkisinde bulunan ve Kurum tarafından çıkarılan yönetmeliğe göre hazırlanan Çerçeve Anlaşmalarda belirlenen borçlular, dahil oldukları risk grubundaki diğer borçlularla bir bütün olarak veya kısmen yeniden yapılandırmaya tabi tutulabilecektir. Bu madde uyarınca yapılacak finansal yeniden yapılandırmalara ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelik hükümleri çerçevesinde hazırlanan Çerçeve Anlaşmalar ile belirlenecektir. Bu madde hükümleri bu maddenin yayımı tarihinden itibaren iki yıl süreyle uygulanacaktır.

 

Bu maddeye göre yapılan Çerçeve Anlaşmaları ve bu Anlaşmalar kapsamında düzenlenen Sözleşmelerde belirlenen esaslar uyarınca aşağıdaki vergi ve harç istisnalarının uygulanması olanak sağlanmaktadır;

 

a) Yapılacak işlemler Harçlar Kanununa göre alınan harçlardan (yargı harcı dahil) ve düzenlenecek kâğıtlar (Çerçeve Anlaşmaları ve Sözleşmeler dahil) Damga Vergisi Kanununa göre alman damga vergisinden,

 

b) Alacaklı kuruluşlar tarafından her ne nam altında olursa olsun tahsil edilecek tutarlar Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisinden (BSMV),

 

c) Kullandırılan ve kullandırılacak krediler Kaynak Kullanımını Destekleme Fonundan (KKDF)

 

d) Kurumlar Vergisi Kanununun 5-1/(f) bendinde yer alan istisna hükmünün (taşınmazlar, iştirak hisseleri, kurucu senetleri ve intifa senetleri ile rüçhan haklarının alacaklı finansal kurumlara devrinden doğan kazanç istisnasının), kanuni takibe alınma şartı aranmaksızın alacaklı kuruluşlara ilgili varlıklarını Çerçeve Anlaşmaları ve düzenlenen Sözleşmeler kapsamında devreden kurumlar ile bu suretle ilgili varlıkları devralan söz konusu alacaklı kuruluşların bu varlıkları satışından doğan kazançları hakkında da uygulanması,

 

e) Katma Değer Vergisi Kanununun 17-4/(r) bendinde yer alan istisna hükmünün (iştirak hisseleri ile taşınmazların alacaklı finansal kurumlara devrinin KDV’den istisna olması), ilgili varlıkların Çerçeve Anlaşmaları ve düzenlenen Sözleşmeler kapsamında alacaklı kuruluşlara devir ve teslimi ile bu suretle ilgili varlıkları devralan alacaklı kuruluşların bu varlıkları devir ve tesliminde de uygulanması

Bu düzenleme 19 Temmuz 2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

 

3) Finans Kuruluşlarının Tahsil İmkânı Kalmaması Nedeniyle Kayıttan Düşülen Kredilerinin/Alacaklarının Değersiz Alacak Sayılması Yönünde Düzenleme Yapılmaktadır

 

Bu Kanunun 16.maddesiyle, 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 53.maddesinde yapılan değişiklik ve yine bu Kanunun 26.maddesiyle, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 16.maddesine eklenen 3.fıkra ile; özel karşılık ayrıldıktan sonra tahsil imkânı kalmaması nedeniyle kayıttan düşülen krediler/alacaklar, Vergi Usul Kanununun 322.maddesi hükümleri kapsamında değersiz alacak sayılacaktır.

 

Bu düzenleme 19 Temmuz 2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

 

4) Elektrik Motorlu Otomotiv Markası/Markalarının Üretilmesi ve Bu Araçların Yurt İçinde Tercih Edilirliğinin Vergisel Yönden Desteklenmesi Yönünde Düzenleme Yapılmaktadır

 

Bu Kanunun 19.maddesiyle, Kurumlar Vergisi Kanununa eklenen geçici 12.madde ile ülkemizde elektrik motorlu otomotiv markası/markalarının üretilmesinin ve bu araçların yurt içinde tercih edilirliğinin vergisel yönden desteklenmesi amacıyla; 6745 sayılı Kanun’un 80. maddesi kapsamında teşviklerden yararlanmasına karar verilen ve bu kapsamda sera etkisi yaratan egzoz gazı salimimin tamamen ortadan kaldıracak teknolojilerin geliştirilmesi için münhasıran Türkiye’de gerçekleştirdikleri Ar-Ge faaliyetleri sonucunda geliştirdikleri elektrik motorlu taşıt araçlarını Türkiye’de imal eden mükelleflerin, bu yatırımları dolayısıyla Kanunun 32/A maddesi kapsamında hak kazandıkları yatırıma katkı tutarını, söz konusu malların ilk iktisabı dolayısıyla 31 Aralık 2035 tarihine kadar vergi dairesine ödenen Özel Tüketim Vergisinin (ÖTV), takvim yılının üçer aylık dönemleri itibarıyla bu mükelleflere kısmen veya tamamen, nakden ya da vergi borçlarına mahsuben ödenmesi suretiyle kullandırabilme hususunda Cumhurbaşkanına yetki verilmektedir.

 

Bu düzenleme 19 Temmuz 2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

 

5) Yurt Dışı Çıkış Harcı Tutarı Artırılmaktadır

 

Bu Kanunun 20.maddesiyle, yurt dışına çıkış yapan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarından çıkış başına alınan 15 TL harç miktarı 50 TL’ye çıkarılmıştır ve bu miktarın üç katına kadar artırılabilmesi hususunda Cumhurbaşkanına yetki verilmiştir.

 

Bu düzenleme 1 Ağustos 2019 tarihinde yürürlüğe girmektedir.

 

6) Faktoring Şirketleri Tarafından Ayırılan Özel Karşılık Tutarının Gider Olarak Dikkate Alınabilmesi

 

Hatırlanacağı üzere, 5.12.2017 tarihli Resmi Gazete’ de yayımlanan 7061 Sayılı Kanun ile; 1.1.2019 tarihinden geçerli olmak üzere, finansal kiralama ve finansman şirketlerine, ayırdıkları özel karşılık tutarlarını gider yazmalarına imkân sağlanmış, ancak faktoring şirketleri bu kapsama dahil edilmemişti.

 

Bu Kanunun; 26.maddesiyle, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 16.maddesinde yapılan değişiklikle; faktoring şirketlerine de ayırdıkları özel karşılık tutarını, kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alabilmelerine olanak tanınmıştır.

 

Bu düzenleme 19 Temmuz 2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

 

7) Şehir İçi Yolcu Taşımacılığı Faaliyetinde Bulunanlara Yönelik Hasılat Esaslı Vergileme Esası Getirilmektedir

 

Katma Değer Vergisi yönünden 6 Nisan 2018 tarihinde yayımlanan 7104 sayılı Kanunla KDV Kanunun 38.maddesiyle küçük ölçekli mükelleflere yönelik olarak getirilmiş bulunan Hasılat Esaslı Vergileme Esasından faydalanan KDV mükellefleri, hasılatları üzerinden belirlenen oranda KDV beyan edip ödeyerek yükümlülüklerini yerine getirmektedirler.

 

Bu Kanun’un 1. maddesiyle yapılan düzenlemeyle, şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunan ve bu faaliyetlerinden kaynaklanan hasılatlarının tamamını elektronik ücret toplama sistemleri aracılığıyla elde eden gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin talep etmeleri hâlinde, bu faaliyetlerinden elde ettikleri gayrisafi hasılatlarının (3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 38 inci maddesi kapsamında hasılat esaslı vergilendirme usulüne göre vergilendirilen mükellefler için hesapladıkları katma değer vergisi dâhil tutarın) %10’u bu faaliyetlerine ilişkin vergiye tabi kazanç olarak esas alınacaktır. Bu esasa dahil olmak ihtiyari olmakla birlikte, iki yıl geçmedikçe bu usulden çıkmaları mümkün olmayacaktır.

Bu düzenleme 19 Temmuz 2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

 

8) Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Yapılan Değişiklikler

 

Bu Kanunun 8- 13. maddeleriyle ile 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanunun 3,4,5,9 maddeleri değiştirilmiş, geçici 5. Madde yürürlükten kaldırılırken, geçici 9. madde eklenmiştir. Bu düzenlemelerle özetle;

 

  • Kanunun 4.maddesinde yapılan değişiklik ile, borçlanmada ödenecek prim oranı %32’den %45’e çıkarılmıştır.
  • Kanunun 5.Maddesinde yapılan değişiklik ile, borçlandırılan yurtdışı hizmet süreleri bundan böyle 5510 sayılı Kanunun 4/1-b bendi (eski BAĞ-KUR) kapsamında değerlendirileceği düzenlenmiştir.
  • Kanunun 5.Maddesinde yapılan değişiklik ile, borçlanılan sürelerin; Türkiye’de sigortalılığı olanlar için sigortalılık başlangıç tarihinden, olmayanlar için ise borçlanma tutarlarını tamamen ödedikleri tarihten itibaren geriye götürüleceği açıklığa kavuşturulmuştur.
  • Kanunun Geçici 5.Maddesinin kaldırılarak,5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa tabi iştirakçi olanların borçlanmalarındaki derece, kademe ve gösterge ve katsayısı gibi usuller yürürlükten kaldırılmıştır.
  • Kanuna eklenen Geçici 9.Madde ile, Maddenin yürürlük tarihinden önce borçlanma talebinde bulunup borçlarını yasal süresinde ödeyenlerin sigortalılık statülerinin ve tahakkuk ettirilecek borç tutarının tespitinde önceki hükümler esas alınacağı düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeler 1 Ağustos 2019 tarihinde yürürlüğe girmektedir.

 

9) Bir Soruşturma Kapsamında Bulunan veya El Konularak Mülkiyetin Kamuya Geçirilmesi Kararı Verilen Kara Ulaşım Araçlarının ÖTV’sinin Bir Kısmı Ödenmek Suretiyle Kamuya Geçirilmesi Önlenebilecektir

 

Bu Kanun’unun 14.maddesiyle 4458 sayılı Gümrük Kanununa eklenen geçici 10.maddeye göre; 4458 sayılı Kanunun Vergi Kaybına Neden Olan İşlemlere Uygulanacak Cezalar bölümündeki 235.maddesi uyarınca mevcut bir soruşturma kapsamında bulunan veya el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilen kara ulaşım araçları ile ilgili olarak 31.12.2019 tarihine kadar ilgili gümrük idaresine başvurulması ve taşıtın ilk iktisabında ödenmesi gereken özel tüketim vergisinin %25’ine tekabül eden tutarın, başvuru sahibine tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde ödenmesi hâlinde, araç hakkında el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilmeyecek, mevcut kararlar kaldırılacak ve el konulan araç sahibine iade edilecektir. İadesi talep edilen ulaşım araçlarının muhafazasına ilişkin masraflar araç sahibince ödenecektir.

 

Ödenecek %25 oranı, 19 Temmuz 2019 tarihinden önce serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak ilk iktisabı gerçekleşmiş kara ulaşım araçları ile ilgili olarak, bu Kanunun 235 inci maddesi kapsamında el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilmesi gereken fiilin gümrük idaresince tespit edilmesinden önce ve 31.12.2019 tarihine kadar kendiliğinden bildirilmesi durumunda %15 olarak uygulanacaktır.

 

Bu karar gümrük idaresi tarafından ilgili başsavcılığa/mahkemeye bildirilecektir. Tasfiyesi tamamlanmış ulaşım araçları için başvurular kabul edilmeyecektir.

 

Bu düzenleme 19 Temmuz 2019 tarihinde yürürlüğe girmektedir.

 

Bu Sirkülerimize ilişkin görüş, öneri ve sorularınızı oner@onerymm.com.tr‘ye iletebilirsiniz.

 

Saygılarımızla.

ÖNER BAĞIMSIZ DENETİM VE YMM A.Ş.

www.onerymm.com.tr

24.7.2019


Sirküleri İndirmek İçin Tıklayınız. Bu sayfa 71 kez okunmuştur.